Er is een stuk Noordzeekust van een zeventigtal kilometer dat wordt opgedeeld in Nederland, België en Frankrijk. Ooit was dit echter één aaneengesloten gebied met uitgestrekte, lichtgekleurde zandstranden. Vandaag onderscheidt het zich door een rijkdom aan hedendaagse architectuur en artistieke creaties die een directe dialoog met de natuur aangaan. Foto’s Roberta Valerio voor IDEAT
DAG 1
Een strandcabine.
De eetzaal van het restaurant Beach Boy: tafel Piet Hein Eek, stoelen Ink van Sergio Herman.
Het Strandhotel is gerenoveerd door ontwerper Piet Boon en lijkt uit de duinen op te rijzen.
Een strandcabine.
Cadzand (NEDERLAND)
Hier ontsnap je even aan het leven en voel je je ver van alles en iedereen. Dit stukje Nederland wordt bovendien van de rest van het land gescheiden door een zeearm, de monding van de Schelde. Misschien verklaart dat wel waarom Cadzand jarenlang een slapende schoonheid bleef … tot ondernemende geesten er een soort Vlaamse Hamptons in zagen. Rijen flatgebouwen, zoals we die aan de Belgische kust zien, waren hier nooit een optie. Integendeel: hoteliers en ontwikkelaars hebben de bestaande charme versterkt en er een nieuwe architectonische lijn aan gegeven. Het Strandhotel werd volledig ‘gerevamped’ door ontwerper Piet Boon, wat het startschot gaf voor een zachte modernisering, gevolgd door nieuwe hotel- en woonprojecten. Landschapsarchitecten tekenden een verhard wandelpad door de duinen en zelfs de kleinste strandhuisjes en de bescheiden jachthaven zijn stuk voor stuk door een architect ontworpen. Op de pier vind je een clubhuis dat de Beach Boy huisvest – een knipoog naar de surfers van Cadzand en een van de beste plekken om van een hapje en een drankje te genieten.
DAG 2
Op de dijk van Oostende staat dit appartement dat ontworpen is door communicatiebureau Club Paradis. Alle meubels en voorwerpen zijn te koop en veranderen elk jaar.
De pier van Blankenberge, tussen Knokke-het Zoute en Oostende, is gerenoveerd door architectenbureau B-juxta. Hierbij werd het oorspronkelijke ontwerp van 1933 aangehouden.
Spel van licht en schaduw in het onthaalcentrum voor de bezoekers van het natuurpark het Zwin, ontworpen door Coussée Goris Architecten.
Gevels van Oostendse gebouwen die van de hand zijn van ArQ Architectuurstudio (op de voorgrond) en van Conix RDBM Architects (op de achtergrond).
Op de dijk van Oostende staat dit appartement dat ontworpen is door communicatiebureau Club Paradis. Alle meubels en voorwerpen zijn te koop en veranderen elk jaar.
HET Zwin / OOstende (BELGIË)
We rijden langs de kust richting België. Hier lijkt het idee van een grens bijzonder relatief. Dat gevoel wordt nog sterker in het uitgestrekte Zwin Natuurgebied: het is 330 hectare groot en bevindt zich deels in Nederland en deels in België. Wandelaars en fietsers kunnen heerlijk ronddwalen in deze voormalige zeearm die nu bestaat uit slikken en schorren. Aan Belgische zijde staat er een indrukwekkend zwart bezoekerscentrum met een boetiek, infopunt, café en vooral een museum over het ecosysteem. Die soberheid vormt een groot contrast met het nabijgelegen Knokke-het Zoute. Knokke is het noordelijke eindpunt van de kusttram, die zich 70 kilometer langs de Belgische kust slingert en vijftien badplaatsen met elkaar verbindt, waaronder Oostende. Deze belangrijke West-Vlaamse stad trok al vroeg kunstenaars als James Ensor en Paul Delvaux aan. Vandaag benut communicatiebureau Club Paradis dat creatieve erfgoed met een bed & breakfast waarvan de moderne inrichting elk jaar wordt vernieuwd. Zo wordt een designgalerij plots een plek om in te wonen.
DAG 3
De Belgische chef-kok Willem Hiele heeft zijn gastronomisch restaurant en bijhorende hotelkamers ondergebracht in een brutalistisch gebouw dat in 1971 is ontworpen door architect Jacques Moeschal.
Het zwembad van het hotel.
De salon, met zicht op de omliggende weiden en velden. Leunstoelen Bastiano van Tobia Scarpa en bijzettafels Tulipe van Eero Saarinen.
De Belgische chef-kok Willem Hiele heeft zijn gastronomisch restaurant en bijhorende hotelkamers ondergebracht in een brutalistisch gebouw dat in 1971 is ontworpen door architect Jacques Moeschal.
Oudenburg (BELGIË)
Deze ochtend maken we een omweggetje en rijden we het binnenland in. Achter een bosrand verschijnt plots het silhouet van een bakstenen bunker. Spectaculair om te zien, maar in werkelijkheid is het een villa die in de jaren 70 van de vorige eeuw door de Belgische architect Jacques Moeschal is ontworpen voor een welgestelde particulier. Chef-kok Willem Hiele viel meteen voor de radicale architectuur. Toen de woning leegstond, kreeg hij de kans om ze te kopen en dat liet hij zich geen twee keer zeggen. Toegegeven, het was een drastische wending voor iemand die tot dan toe kookte in een voormalig vissershuisje in Koksijde. Zijn karakter, tomeloze energie en instinctieve kookstijl zijn intussen onveranderd gebleven. Nog steeds bereidt hij reusachtige tarbot van vijf kilo op de barbecue en serveert hij eigenhandig wafeltjes met bruine suiker als afsluiter. ‘De strakke lijnen, de ruwe materialen en het uitzicht over de velden zijn een bron van inspiratie en brengen me dichter bij de essentie’, vertelt hij. Binnen werd de villa grondig heringericht, zodat er nu ook zes kamers zijn. Toch waart de geest van de vroegere kunst- en designverzamelaar er nog rond: in de vintagemeubels, de kunstwerken aan de muren en de sfeer die naadloos aansluit bij de warme persoonlijkheid van de chef.
DAG 4
In de trap van het Nieuwpoortse restaurant Loodswezen: een venster op de vaargeul van de haven, als een levend schilderij.
Het beeld Pillage of the Sea van de Italiaanse kunstenares Rosa Barba (2021), in Oostende.
In de haven van Nieuwpoort, de installatie Le vent souffle où il veut van Daniel Buren (2009).
In de trap van het Nieuwpoortse restaurant Loodswezen: een venster op de vaargeul van de haven, als een levend schilderij.
OOstende / NieuWpoOrt /Middelkerke (BELGIË)
Na een ochtendje wildplukken met Willem Hiele trekken we terug naar de kust. Daar gaan we het Beaufort Beeldenpark verkennen, een openluchttentoonstelling die in 2003 werd gelanceerd door Willy Van den Bussche, toenmalig directeur van het PMMK in Oostende. Intussen telt de Belgische kust een vijftigtal kunstwerken in de openbare ruimte, allemaal werken die na een of andere editie van de Triënnale Beaufort een permanent karakter hebben gekregen. ‘Willy Van den Bussche wilde een aantal beelden behouden om de nieuwsgierigheid van het publiek ook tussen twee edities van de Triënnale Beaufort in te blijven prikkelen’, vertelt algemeen coördinatrice Mieke Dumont. Een paar installaties vallen meteen op: Pillage of the Sea van Rosa Barba (2021), dat op het strand van Oostende de stijgende zeespiegel aankaart; Green-Checkered House (2015), het voormalige huisje van schilder Alfred Bastien in Raversijde dat door Lily Van der Stokke in een nieuw kleedje is gestoken, en de zwerm windzakken van Daniel Buren in de haven van Nieuwpoort, een bewegend schilderij. Tegen de avond keren we terug richting Middelkerke, waar sinds kort een opvallend architecturaal project de strakke lijn van de kustbebouwing doorbreekt. Het spectaculaire hotel Silt is een mooi staaltje architecturale durf. Want dat kan hier gewoon.
DAG 5
Op het strand van De Panne prijkt het immense beeldhouwwerk en tevens symbolische uitkijkpunt Westerpunt van Studio Moto.
De gebouwen van het Frac Grand Large in Duinkerke, van de architecten Lacaton & Vassal.
De gevel van het Radisson Blu Hotel aan de zeedijk van Malo-les-Bains, ontworpen door Jean-François Le Gal.
Op het strand van De Panne prijkt het immense beeldhouwwerk en tevens symbolische uitkijkpunt Westerpunt van Studio Moto.
DE Panne (BELGIË) / ZUIDKOTE / DUINKERKE (FRANKRIJK)
Onze laatste Belgische stop is De Panne. Aan het einde van de wandeldijk richting Frankrijk torent op het zand een intrigerend gebouw: Westerpunt, ontworpen door Studio Moto. Deze immense structuur rijst op als een symbolisch observatiepunt in deze grenszone. Vanop het Westerpunt kunnen we al bijna het Franse dorpje Zuidkote zien, waar we in restaurant Kotje voor de lunch worden verwacht. Dat is opgevat als een kruising tussen kantine en kruidenierswinkel. Het is een concept van chef Thomas Hidden, die aan de kust ook furore maakt in de keukens van La Grande Marée, maar dan met creatievere gerechten. Vóór het zover is, rijden we nog even door naar Duinkerke. Deze havenstad blijkt ook een culturele hotspot, met een kunstacademie, nationaal theater, museum voor hedendaagse kunst en het Frac Grand Large. Die laatste instelling bezit een van de belangrijkste openbare designcollecties en toont die regelmatig in de voormalige scheepswerf AP2, gerenoveerd door Lacaton & Vassal. Daarmee kreeg dit deel van de oude handelshaven een nieuwe architecturale identiteit, op een steenworp van het centrum en de badplaats Malo-les-Bains, waar ook projecten van Nicolas Michelin, Jean-François Le Gal en Brigit de Kosmi te vinden zijn.
DAG 6
Alexandre Gauthier, kind van de streek, runt vandaag drie horecazaken:
Sur Mer, een bruisend restaurant aan het strand van Merlimont.
Café Grand Place, de onmisbare bistro in Montreuil-sur-Mer.
La Grenouillère, zijn gastronomische restaurant in La Madelaine-sous-Montreuil.
Sur Mer, een bruisend restaurant aan het strand van Merlimont.
Montreuil-sur-mer / Merlimont (FRANKRIJK)
We laten de kliffen van Calais en Boulogne-sur-Mer achter ons en rijden verder naar de brede zandstranden ten zuiden van Le Touquet. Landinwaarts wacht het gehucht La Madelaine-sous-Montreuil, vlak bij Montreuil-sur-Mer. Hier nam chef-kok Alexandre Gauthier in 2003 het restaurant van zijn vader over, La Grenouillère. Met de hulp van architect Patrick Bouchain gaf hij het een moderne make-over. Naast de historische herberg stelden ze twee grote tentstructuren van glas en metaal op en bouwden ze enkele rustiek-chique cabins om in te overnachten. In de winter van 2023 stond het domein als gevolg van twee zware overstromingen echter helemaal blank. Anderhalf jaar later ging de plek opnieuw open voor het publiek. ‘Alles moest door de teams worden heropgebouwd en in zijn oorspronkelijke staat worden hersteld,’ benadrukt Gauthier, ambassadeur van het culinaire terroir van de kust. Hij maakte van die ongewilde onderbreking gebruik om ook de identiteit van zijn andere adressen te versterken: Café Grand Place, intussen een vaste waarde in het dorp, en Sur Mer in Merlimont, dat de culinaire leegte van de naburige stranden opvult. Dit restaurant staat aan de zeewering, showt een robuuste architectuur van glas en beton en serveert toegankelijke gerechten, hoofdzakelijk op basis van vis.
Havenlicht aan de ingang van de haven van Cadzand in Nederland
DE NOORDZEEKUST PRAKTISCH
DE REIS VOORBEREIDEN
Hotel en restaurants
Strandhotel
Te midden van de duinen van Cadzand schittert het Strandhotel. Sinds de restyling door designstudio Piet Boon, bekend om zijn strakke stijl, is dit hotel een toonbeeld van elegantie. Breng ook een bezoekje aan het sterrenrestaurant Demain en de bar Pine House. Overnachten kan vanaf € 210 per nacht.
Beach Boy
Beach Boy ligt op de pier van de haven van Cadzand en werkt met verschillende formules: snacks en aperitiefjes op het terras, een bistroconcept voor overdag en een gastronomische kaart voor ’s avonds. En dat alles met uitzicht op de kabbelende golven!
Silt
Silt in Middelkerke lijkt letterlijk uit het zand op te rijzen. Dit hotel met 73 kamers en een casino is het resultaat van een gezamenlijk project van architectenbureau ZJA en landschaps-architectenbureau DELVA. Vanaf € 130 per nacht.
M Bistro
Op een steenworp van het historische centrum van Nieuwpoort heeft chef-kok Mattias Maertens, met de hulp van architect Bjorn Verlinde, een voormalige opslagplaats omgetoverd tot een elegante loft voor fijnproevers. Menu’s voor € 55, € 115 en € 135.
Loodswezen
Het voormalige havenmeesterskantoor aan de monding van het kanaal van Nieuwpoort is nu een van de beste eetgelegenheden aan de kust, met een zelfbedieningsruimte, een ‘gastro-design’-tafel op de bovenverdieping en een rooftopbar. Vanaf € 70.
Kotje
Dit pretentieloze adres aan de rand van Zuidkote speelt met verschillende genres: een goed voorziene kruidenierswinkel, bistro, café-theesalon … met oog voor vegetariërs. Vanaf € 15.
Willem Hiele
Deze plek is uniek: een brutalistische villa uit de jaren 70 in Oudenburg, niet ver van Oostende. Maar uiteindelijk past ze wel helemaal bij de persoonlijkheid van chef-kok Willem Hiele. Hij nodigt zijn gasten uit alsof ze bij hem thuis zijn en trakteert hen op een onvergetelijke smaakervaring. Menu voor € 235. Vanaf € 199 per nacht.
La Grande Marée
De enige eetplek aan de kust van Zuidkote is, dankzij het talent van chef-kok Thomas Hidden, omgebouwd tot een creatief restaurant. Ruw beton en tweedehandsmeubels vormen een eerlijk decor voor deze betoverende plek tussen de duinen. Menu’s voor € 45 en € 60.
La Grenouillère
Dit is zeker een van de meest verrassende gastronomische adressen van Frankrijk! In La Madelaine-sous-Mer laat chef-kok Alexandre Gauthier geen enkel detail aan het toeval over … Hier kun je genieten van een onvergetelijke maaltijd en neem je de tijd om ook daarna nog even te blijven nagenieten. Menu’s vanaf € 195 en € 285. Vanaf € 380 per nacht.
Sur Mer
In Merlimont, een strandrestaurant zoals we die graag langs de hele Franse kust zouden willen, kun je terecht voor goede smaak – in alle betekenissen van het woord, kwaliteit en toegankelijkheid. Vanaf € 20.
Grand Place
Dit café in Montreuil-sur-Mer is doorlopend open en je kunt er zonder aarzelen terecht voor een warm drankje, een dagschotel of een korte pauze met gebak. Vanaf € 12.
Design
Items – Bea Mombaers
Deze Belgische ontwerpster runde lange tijd een stijlvol gastenverblijf in Knokke-het Zoute. Daar heeft ze nog steeds een vaste stek, met deze winkel waar je de meeste van haar spullen vindt.
Paradis Appartement
Deze bed & breakfast op de achtste verdieping van een gebouw op de Oostendse zeedijk is ingericht met meubels en spullen van hedendaagse ontwerpers. Ze zijn te koop en worden elk jaar vervangen.
KUNST en Cultuur
Beaufort
In afwachting van de volgende editie in 2027 kun je op de website van de kunsttriënnale de permanente werken uit eerdere edities bekijken. Ze zijn ook de perfecte bestemming voor een fijne wandeling aan de kust.
Frac Grand Large
Alleen al om de gedurfde architectuur van Lacaton & Vassal te zien, is een bezoek aan dit museum met meer dan 1800 kunst- en designwerken, de moeite waard.
Zwin Natuurpark
Naast een wandeling door het natuurreservaat laat het bezoekerscentrum, ontworpen door Coussée Goris Architecten, zien hoe radicale architectuur in dienst kan staan van het landschap. Naast het strand van Knokke-het Zoute.
