Volgens sommigen behoort Es Vedrà, het rotsachtige eilandje voor de kust van Ibiza, tot de meest fascinerende plekken ter wereld. Architect Bruno Erpicum liet zich er alvast door inspireren bij het ontwerpen van deze villa, die uitkijkt op de legendarische rots. Het moderne huis ademt de essentie van Ibiza en heeft volop aandacht voor licht, openheid en het omliggende landschap.
Foto’s Justin Paquay
Opgaan in de natuur zonder het landschap te verstoren: dat blijft het uitgangspunt van de Brusselse architect Bruno Erpicum. Ook deze woning, ontworpen in 2020 op zijn geliefde Ibiza, sluit perfect aan bij die visie. Niet de architectuur staat op de voorgrond, maar wat errond ligt. Villa Kobalt maakt deel uit van een complex van drie woningen, op hetzelfde terrein, maar wel telkens door een andere architect ontworpen. De villa van Erpicum bevindt zich op het hoogste punt en blijft grotendeels aan het zicht onttrokken. ‘Je hebt hier echt het gevoel alleen op de wereld te zijn’, vertelt hij. De woning ligt in het zuidwesten van het eiland en is zo getuige van de mooiste zonsondergangen terwijl ze uitkijkt op de silhouetten van Es Vedrà en Es Vedranell. ‘Deze regio werd in de jaren zeventig en tachtig verkaveld en volgebouwd. Vandaag zijn die woningen verouderd. Het oorspronkelijke huis verkeerde in zeer slechte staat en was zelfs gekraakt, maar de locatie was gewoon te geweldig’, herinnert de architect zich.
Portret van de architect Bruno Erpicum.
Licht en schaduw, als grondstoffen van deze hemelse plek.
Enkele in het landschap weggewerkte treden wenken de bezoekers en leiden hen mee naar beneden, naar het huis.
Portret van de architect Bruno Erpicum.
Een huis dat zich langzaam onthult
Het concept achter de woning is bewust eenvoudig gehouden: het uitzicht niet meteen prijsgeven, maar het stap voor stap laten verschijnen. Het huis plooit zich rond een patio en opent zich tegelijk royaal naar buiten. Er is een belvedère van beton en glas, met een adembenemend uitzicht op zee en horizon. De villa heeft een soort slakkenhuisstructuur, met centraal een trap die naar het dak leidt. Niveauverschillen en wisselende plafondhoogtes zorgen ervoor dat elke ruimte zich geleidelijk onthult. Daarmee sluit het ontwerp aan bij het idee van de ‘promenade architecturale’, zoals Le Corbusier die omschreef: architectuur beleven via beweging en perspectief. ‘Wanneer je de hal binnenkomt, zie je de zee nog niet’, legt Bruno Erpicum uit. ‘Het uitzicht ontvouwt zich langzaam, naarmate je door het huis beweegt, als een uitnodiging.’ Smalle doorgangen maken plots plaats voor open volumes, zoals de leefruimte met dubbele hoogte die zich volledig naar de horizon opent. ‘Iedereen reageert hier op dezelfde manier: eerst stilte en daarna dat echte wow-gevoel.’ Naast de binnensalon voorzag de architect ook een grote buitensalon, helemaal afgestemd op het mediterrane leven. Tegen een betonnen wand staat een open haard van twee meter breed. ‘Vanuit de leefruimte kijken we uit op het vuur, een beetje alsof we in een nomadenkamp zitten’, glimlacht Erpicum.
Het terras en het overloopzwembad verlengen de horizon, in een voortdurende dialoog tussen beton, lucht en zee.
Beton met karakter
Bruno Erpicum vertrekt bij elk project vanuit de locatie zelf. ‘Aangezien we op deze rotsformaties uitkijken, wilden we het beton zo bewerken dat de kracht van de natuur tot uiting komt in de architectuur’, vertelt hij. Voor deze woning op Ibiza werd gekozen voor beton op basis van grijsbeige zand, zodat de kleur van de bodem subtiel doorloopt in het gebouw. Het gebruik van één dominant materiaal geeft het project een opvallende helderheid. ‘We hebben gewerkt met nieuwe stalen bekistingspanelen van zestig centimeter hoog en zes meter lang, een wereldprimeur!’ Dankzij die ambitieuze techniek krijgt het beton afwisselend een matte of licht glanzende textuur. Dat verfijnde oppervlak contrasteert trouwens mooi met het robuuste karakter van het materiaal. Doorheen de jaren zal het beton bovendien een patina krijgen en mee veranderen met het licht en de seizoenen.
De keuken en de woonkamer openen zich volledig naar de tuin toe.
Inbouwmeubilair, zichtbaar beton en natuurlijk licht zijn onmisbare elementen voor de minimalistische sfeer van de villa.
In het salon vormt het vakkundige spel van lijnen een abstracte compositie.
De keuken en de woonkamer openen zich volledig naar de tuin toe.
‘De lucht wordt een volwaardig onderdeel van het project.’
Rond de villa strekt zich een weidse tuin uit met lokale, wintergroene beplanting, ontworpen door landschapsbureau Estudio Laterna. Heideplanten en mediterrane soorten bepalen er het beeld. ‘We werken altijd heel nauw samen met de landschapsarchitect en de andere vakmensen. Zo’n project is echt teamwork’, aldus Bruno Erpicum. ‘Hier wilden we absoluut trouw blijven aan de vegetatie van het eiland. Palmbomen kwamen dus niet in aanmerking.’ De combinatie van ruwe betonvolumes en uitbundige vegetatie roept soms herinneringen op aan brutalistische architectuur uit Latijns-Amerika, en meer bepaald Brazilië.
Aan de voorzijde van de woning ligt een overloopzwembad dat bijna als een spiegelvlak werkt. ‘Het water reflecteert de lucht en trekt die als het ware het huis binnen. De lucht wordt zo een volwaardig onderdeel van het project.’ Ook de manier waarop het licht doorheen de dag verandert, speelde een belangrijke rol in het ontwerp. ‘Ik wilde dat het licht overal aanwezig zou zijn, op elk moment van de dag. Daarom hebben we verschillende patio’s en binnentuinen geïntegreerd, zodat het huis van alle kanten licht opvangt.’ Het landschap omlijst de villa, als een levende ansichtkaart. Helemaal bovenaan biedt het platte dak met belvédère een laatste uitzichtpunt over zee, lucht en horizon.
Architectuur als levenslijn
Bruno Erpicum werkt inmiddels al meer dan veertig jaar als architect en heeft ook zijn eigen bureau, dat vandaag vijftien medewerkers telt. Zijn fascinatie voor architectuur ontstond al vroeg, gevoed door reizen en ontmoetingen met iconische gebouwen over de hele wereld. ‘Mijn vader was vliegtuignavigator en daardoor kreeg ik de kans om op jonge leeftijd veel te reizen. Toen ik zestien was, trok ik naar Wenen om opera bij te wonen en in de Verenigde Staten ging ik huizen van Neutra, Mies van der Rohe en Frank Lloyd Wright bewonderen. Dat zijn ervaringen die mijn blik voorgoed hebben gevormd.’ De Brusselse architect voelt zich sterk verbonden met het modernisme en de minimalistische architectuur. Daarbij verwijst hij graag naar Belgische namen als Juliaan Lampens, Louis-Herman De Koninck en Jacques Dupuis. Die invloeden blijven zichtbaar in projecten zoals Villa Kobalt. ‘Het project heeft in Spanje heel wat reacties losgemaakt, zeker op sociale media. In 2025 werd Villa Kobalt zelfs uitgeroepen tot het beste brutalistische huis van het land. Waarschijnlijk heeft de release van de film The Brutalist daar mee toe bijgedragen’, vertelt hij. Toch voelt Erpicum zich niet helemaal comfortabel bij dat label. ‘Ik hou eigenlijk niet zo van de term brutalisme, omdat die volgens mij niet weergeeft wat je in het huis ervaart.’ Zijn architectuur combineert krachtige lijnen met verfijning en een groot respect voor de omgeving. Die benadering bracht hem al naar projecten in onder meer Spanje, Frankrijk, Griekenland, Zuid-Afrika en Peru. ‘Ik vind het echt geweldig. Door trouw te blijven aan onze eigen stijl trekken we klanten aan die bewust voor onze aanpak kiezen.’ Vandaag breidt het bureau zijn activiteiten verder uit met Erpicum Home, een nieuwe afdeling rond interieurontwerp. Het idee daarachter is om architectuur en interieur vanuit dezelfde visie te benaderen. ‘Met Erpicum Home ontwerpen we objecten vanuit exact dezelfde logica als onze gebouwen. Het verlengt onze architectuur op een heel natuurlijke manier.’
In de master suite begin je de dag met een prachtig uitzicht op Es Vedrà.
In elke kamer van villa Kobalt is de mediterrane tuin voelbaar aanwezig.
Betonnen gevels en lokale beplanting verlenen de architectuur een sterke verankering in de omgeving.
De buitentrap leidt naar het dakterras met uitkijkpunt, het hoogtepunt van de door Bruno Erpicum ontworpen architectuurwandeling.
Uit een fontein stroomt doorlopend een waterstraal, als de klaterende stem van het huis.
In de master suite begin je de dag met een prachtig uitzicht op Es Vedrà.
Architectuur mag zich volgens Bruno Erpicum nooit opdringen.’
Wanneer hem gevraagd wordt naar een droomproject of een ongerealiseerde utopie, verwijst Bruno Erpicum naar Parenthèse: een lichte woonmodule in de vorm van een volledig glazen parallellepipedum, ergens tussen de paviljoenen van Jean Prouvé en de huizen van Mies van der Rohe. Het concept is bedoeld voor uitzonderlijke natuurlijke locaties en draait rond rust, welzijn en comfort. Architectuur mag zich volgens Erpicum nooit opdringen, maar moet een kader creëren waarin het landschap alle ruimte krijgt.
